foto

Respecteer de bergen!

De komende maanden gaan we weer met duizenden tegelijk de bergen in om te genieten van onze welverdiende zomervakantie. Juist omdat we er maar even te gast zijn vergeten we wel eens hoe groot de impact kan zijn van ons korte verblijf in de bergen.

Rechtstreekse vervuiling

Een ieder die van de natuur houdt stoort zich er waarschijnlijk net zo aan als ik: de papiertjes, lege blikjes en verpakkingen die langs de bergpaadjes liggen. Schijnbaar is het voor veel mensen te veel moeite om deze gewoon mee te nemen in later (in het dal!) in een vuilnisbak te gooien. Hetzelfde geldt overigens voor peuken: neem deze gewoon mee naar beneden en gooi ze daar in een asbak of vuilnisbak in plaats van ze op de grond uit te trappen of onder een steen te leggen. De reden dat je je afval mee naar het dal moet nemen en niet bij een berghut moet proberen te dumpen is tweeledig: bij de berghut is er vaak maar beperkte mogelijkheid om afval op te slaan en dan nog enkel voor het eigen afval en daarnaast hoeft het afval dan ook minder vaak te worden gehaald. Dat laatste moet vaak met een zwaar vervuilende helikopter gedaan worden, dus hoe minder vaak hoe beter. In de bergen geldt dan ook de regel: je neemt zelf mee naar beneden wat je ook zelf mee naar boven hebt gebracht. Dus ook je afval!

Indirecte vervuiling

De gedachte achter indirecte vervuiling is dat een hoge concentratie van toeristen voor meer vervuiling zorgt dan eenzelfde aantal toeristen verspreid over een groter gebied. Niet iedereen is het hier mee eens. De tegenstanders van deze gedachte zeggen dat hierdoor juist op meerdere plaatsen vervuiling plaatsvindt en dat dus veel erger is dan op één plaats. Voorstanders van de gedachte zeggen echter dat veel toeristen op één plek veel snelle geneigd zijn om te vervuilen. Me denkt namelijk al vrij snel dat hun ene papiertje op de grond toch nauwelijks verschil uitmaakt, terwijl toeristen die in een schone omgeving komen zich ook veel 'netter' gedragen. Ik ben zelf geneigd om dat laatste argument te geloven. Je ziet het vaak in de minder toeristische gebieden: de bezoekers lijken veel meer respect te hebben voor de natuur. Maar misschien komt dat wel door geheel andere factoren, bijvoorbeeld dat het een heel ander soort mensen is die deze onontdekte plaatsen bezoekt in plaats van de toeristische centra. Hoe het ook is: kijk zelf eens verder dan de standaard trekpleisters en ga op zoek naar die juweeltjes die nog niemand heeft gevonden. Daarmee doe je niet alleen de natuur, maar zeker ook jezelf een plezier.

Erosie

Tijdens het volgen van een bergpaadje zie je vaak korte doorsteekjes: lelijke beschadigingen aan de grond om slechts enkele meters af te snijden. Deze vorm van erosie komt veel vaker voor dan je denkt en gebeurt ook zeer snel. Één iemand hoeft maar de eerste te zijn om een stukje door de struiken af te steken en velen anderen zullen later volgen. Als je dan toch wilt of moet doorsteken, doe het dan bewust mogelijk. Voorkom dat je op jonge planten of struiken gaat staan e probeer zoveel mogelijk van steen naar steen te stappen. Op die manier is de impact van je doorsteek minimaal en heeft de natuur de mogelijkheid om zich zo snel mogelijk weer te herstellen. Een hardnekkige fabel is overigens dat je het beste een wildspoor kunt gebruiken als je wilt doorsteken. Het wild dat na jou komt zal namelijk de geur van het vertrouwde pad niet meer volledig vertrouwen en vervolgens een nieuw spoor kiezen of maken. Gevolg is dus dat er dan juist meer erosie ontstaat. Het beste kun je dus gewoon het bestaande pad.

Economische impact

Tijdens een vakantie in Roemenië kocht ik elke dag mijn brood, fruit en drinken bij een kleine kruidenier in het dorp. De man achter de kassa was bijzonder vriendelijk en bleek ook een beetje Duits te spreken. Zo kwam ik in gesprek met hem en kreeg ik een bijzondere 'inside' blik van hoe deze man de toeristen zag die op de camping net buiten het dorp stonden. Die camping had een Nederlandse eigenaar en een eigen campingwinkel. De meeste campinggasten deden hun boodschappen dan ook enkel daar en kwamen alleen buiten de camping om te wandelen of om één van de toeristische attracties te bezoeken. Zelf was ik één keer in de campingwinkel geweest en had daarna geen enkele behoefte om er nog eens terug te komen: bijna het complete aanbod bleek Nederlands te zijn, maar dan voor ongeveer de dubbele prijs dan in Nederland gebruikelijk was. Volgens de kruidenier was dat ook typerend voor veel toeristen: ze namen ofwel enorme hoeveelheden eigen (vertrouwd) eten mee of waren bereid daarvoor veel meer te betalen in de vertrouwde omgeving van de camping met een Nederlands sprekende dame achter de kassa. In de lokale winkels werd nauwelijks geld besteed volgens hem. En dat was ook precies de reden waarom er nauwelijks werd geïnvesteerd in bijvoorbeeld meer winkels, betere parkeerplaatsen of wegen: voor die paar maanden dat er toeristen waren die toch nauwelijks geld uitgaven was dat niet zinvol. Jaren later kwam ik er achter dat die situatie eigenlijk in veel bergdorpjes voorkomt: toeristen geven wel geld uit in horeca, maar veel minder in bijvoorbeeld kleine supermarkten of lokale buitensportwinkels. Gevolg is dat er nog enkel horeca overblijft op het laatst en geen bakkers of groenteboeren. Die horeca is enkel in het hoogseizoen open, terwijl de dorpjes in de andere maanden in verlaten gehuchtjes veranderen. De oorspronkelijke bewoners zijn bij gebrek aan lokale infrastructuur immers ook weggetrokken. Moraal: heb je het naar je zin in een bergdorpje, help de lokale commercie dan ook aan hun broodnodige omzet.

Maak kennis met de lokale bevolking

Iets dat sterk samenhangt met het bovenstaande van kopen bij de lokale commercie is het kennis maken met de lokale bevolking. De mooiste plekjes in de bergen heb ik vaak ontdekt omdat een lokale bewoner me er op gewezen had. En dat hoeft niet eens een berggids te zijn. Zo bleek de eigenaar van een kleine camping de beste plekjes te weten om te bivakkeren in de naburige bergketen en nam een eigenaar van een lokale bakkerij de tijd om op een kaart precies aan te geven vanwaar de schitterende foto die aan zijn muur hing was gemaakt. De (actuele) kennis van lokale bewoners is vaak een perfecte aanvulling op de informatie die je al uit de reisgids of van het Internet hebt gehaald. Door een praatje te maken met de herder die je tijdens het wandelen tegenkomt kom je te weten waar je de meeste kans maakt om gemzen te zien, terwijl de oude heertjes die petanque aan het spelen zijn in het park je vaak de mooiste verhalen kunnen vertellen over hoe vroeger alles was in het dorp. Juist die anekdotes en het bezoeken van plekjes die net niet in de reisgids stonden zijn slagroom op je vakantietaart.

Respecteer de bergen, begin bij jezelf!

Ik betrap me er zelf op dat ik regelmatig uit gemakzucht het respect voor de bergen wel eens vergeet. Toch even snel een doorsteekje maken of mijn lege blikje drinken toch in vuilnisbak bij de hut dumpen. En dat zal voor veel anderen niet anders zijn. Maar als iedereen wat vaker bewust zou nadenken over bovenstaande punten, dan kunnen we net z'n allen nog lang van de bergen genieten.

Links

Respect the Mountains
Fair Tourism
Mountain Wilderness
CleanupDays
1% For The Planet
WNF-Reizen
Trees for Travel
Travel Oké
Wandelen en het milieu


Hiking-site.nl op Twitter




Share/Bookmark
homezoeken op deze sitetop van de pagina
Vertel vrienden over deze pagina

Laatste wijziging: 04-11-2017

Hiking-site.nl is een site voor actieve buitensporters, wandelaars en hikers die op zoek zijn naar informatie over materiaal, routes, navigatie, EHBO, tips en tricks, avontuur, wandelen, outdoor en buitensporten. Nieuw op deze site?
Lees dan eerst eens rustig deze pagina met informatie over Hiking-site.nl!
[home] [linken naar Hiking-site.nl] [adverteren op Hiking-site.nl]